BÜYÜK HAZÎNE

Bir vatanın maddî değeri yanında ruhânî bir kudsiyeti olması ve yer yer mukaddes isimlerle süslenmesi, bizim târihimizi de renklendiren hâdise olmakla beraber, yalnız bize mahsus değildir. Batı medeniyeti milletleri bu mevzuda hatta mübâlağalı davranmışlardır. Avrupa’da hatta Amerika’da adım başına Saint, Sainte San, Santa v.b. (azîz) adlarıyla tanınmış sayısız vatan köşesi vardır: Saint Jean, Saint Pierre, […]

CUMHURİYET

Türk Milleti de 1923 yılında cumhûriyet rejimine böyle bir meziyetle girdi. O târihte, müşterek istiklâl mücâdelesi, bu asîl milletin her ferdini birbirine derin bir sevgi ve saygıyla bağlamıştı. Devrin Büyük Millet Meclisi, daha 1920 yılı 23 Nisan’ında “Hâkimiyet Milletindir”, derken Cumhûriyet ruhunun bütün Türk gönüllerindeki sıcak ve samîmî akislerine tercüman oluyordu. Türkiye Türkleri, Osmanlı İmparatorluk […]

Asâlet

Asâlet, bazı milletlerin hamurunda, mîmârîsinde vardır. Böye milletler arasına, hâdiselerin ve coğrafyanın karıştırdığı başka kökten insan kalıntıları ise çok kolay belli olur. En asîl milletleri bile, zamanla, soysuzlaşmaya sevkedenler, çok kere, bu, hazmı müşkil kalıntılardır. N.S.BANARLI, DEVLET VE DEVLET TERBİYESİ 2. BASKI, S:212.

Şeytanların oynattığı kuklalar

Türkiye’de tamâmiyle mânevî yönden düşünerek, yaratılmışları, kuklalara benzeten ilk fikir adamı Mevlâna’nın oğlu Sultan Veled’dir. Sultan Veled, bir manzûmesinde : “Çerh ü zemin çü hayme vü halkan çü lû’betan” “Yerle gök çadır gibi, halk da oyuncular (kuklalar) gibi” der.   *** Fakat Türkiye’de, bazı mahlûkların, ipler başkalarının elinde olarak, birer kukla vazîfesi gördüklerini, bu sefer, […]

Bayrak ve Minâre

*** Alem’in bir mânâsı “bayrak” dır, fakat  “alem” aynı zamanda bizim hem minâre tepelerinde, hem de bayrak direklerinin ucuna koyduğumuz hilâl şeklindeki ayın adıdır. Ve “Mehmetcik”ler, asırlarca, ya karanlık ülkeleri bu çifte hilâlle aydınlatmak, yâhut vatan topraklarında bu hilâlleri korumak için öldüler. Âkif’in :               ” Bir hilâl uğruna […]

Romantizm ve Anarşizm

Aslında büyük bir kitap olacak bir mevzûu, her türlü misâl ve isbat çizgilerinden ferâgat edip bir makâle çerçevesine sığdırmaya çalışmamız şunun içindir ki Türkiye’de içtimâî romantizm, yâni milletçe bir güvensizlik azâbına düşülmesi, tekrar 1908 ihtilâlinden sonra görülür. Çünkü 1908 ihtilâlini yapanlar önce Balkan Savaşı’nı kaybederek, milletimize, hem millî târihimizin en utanılan mâğlûbiyetini tattırmış hem de […]

Vicdan Dünyâsının Yıkılışı

*** Halbuki : Yetmiş iki millete bir göz ile bakmayan Halka müderris olsa hakîkatta âsîdür. Diyen Yûnus Emre’nin inandığı Tanrı, hiç de böyle değildi. O, insanları birbirine yaklaştırmış, birbirine kardeş yapmıştı. O çağlarda insanların, birbirlerini hatta insan gibi değil de Allah gibi sevdikleri olmuştu. Yeryüzü, hayatlarını beşer hayırı için sarfeden “büyük vicdanlar”la dolmuştu. Münevverler, kendileri […]

İkinci Millet

Gün geçmiyor ki yurdun bir köşesinden yükselen “tecâvüz” feryâdı, rûhumuzu yırtmasın. Yetişmiş çocukları olan anneler, kuracakları temiz yuvanın hayâliyle mahmûr genç kızlar; yavrulu kadınlar; ne idiğü belirsiz birtakım insan kılıklı mahlûkların kurbânı oluyor; ya tek başlarına yâhut sürü hâlindeki tecâvüzlerine iffetlerini veriyorlar. * Kimdir bu canavarlar? Bunlar bizim milletimizden olabilir mi? Aramıza nereden karışmış, nereden […]

Kölenin İntikamı

Eski İslam mistiklerine göre” insan olmak” bütün yaratılmışların üstüne yükselerek, Allah’a en yakın dereceye ulaşmaktır. İnsanın fakirini zengininden, kölesini efendisinden, hattâ müslümanını hristiyanından ayırmaksızın, her insanı insan bilen bu inanış, şüphesiz beşerî olgunluğun büyük tecellîlerinden biriydi. Aynı inanışa göre insan meşhur “Sırat köprüsü”nü öldükten sonra geçecek değildi. Bir ruh, ateş, hava, su, toprak, nebat ve […]

Bu Toprağın Sesleri

   Bizde Hâlide Edib’in Kubbede Kalan Hoş Sadâ hikâyesinde ve bilhassa Yahyâ Kemal’in  mûsıkî anlayışında bu gerçeğe temaslar vardır.               Bu sazların duyulur her telinde sâde vatan             Sihirli rüzgâr eser dâimâ bu topraktan.   mısrâlarında, yâhut, ışıklı dantelalar bestekârı Hâfız Post’la bütünlenen bir mûsıkî neslinden bahsederken söylenen:           Bu neslin ortada […]